|
|
|
Beginsituatie en doel
|
|
|
Het speelbord bestaat uit vier kwadranten, ieder kwadrant bestaat weer uit zes driehoeken (punten).
De punten zijn vanuit de speler gezien genummerd van 1 (rechtsonder voor een speler die onderaan zit,
voor de andere speler is het uiteraard helemaal andersom)
via 12 (linksonder), 13 (linksboven) tot 24 (rechtsboven).
Iedere speler heeft 15 schijven in de beginsituatie. De verdeling van deze schijven zijn vanuit de speler
gezien het volgende:
- 5 schijven op punt 6
- 3 schijven op punt 8
- 5 schijven op punt 13
- 2 schijven op punt 24
De spelrichting voor iedere speler is van rechtsboven tegen de klok in (dus aflopend in puntnummering).
Het doel is om als eerste alle eigen schijven van het spelbord te verwijderen.
Een speler wint een 'gammon', wanneer hij al zijn schijven heeft verwijderd en zijn tegenstander nog
geen enkele schijf. Een gammon is twee keer de inzet waard.
Heeft een speler al zijn schijven verwijderd
en zijn tegenstander heeft niet alleen geen enkele schijf uit, maar heeft ook nog een schijf in het
thuisvak van de speler staan, dan wint hij een 'backgammon'.
Een backgammon is drie keer de inzet waard.
|
|
|
|
|
Verplaatsing van schijven
|
|
|
Door met twee dobbelstenen te gooien, bepaalt een speler hoeveel plaatsen hij een,
twee en in sommige gevallen zelfs drie of vier schijven mag verplaatsen.
Als een speler een 3 en een 6 gooit, mag hij een schijf eerst 3 en dan 6 punten opschuiven,
of een schijf 3 en een andere schijf 6 punten. Belangrijk is hierbij dat de punt waarop
de schijf terecht zal komen niet bezet is door schijven van de tegenstander. Het
is daarom ook niet toegestaan om 1 schijf direct 9 punten te verplaatsen, hiervoor dient de punt
3 plaatsen verder of 6 plaatsen verder vrij te zijn.
Indien een speler met zijn dobbelstenen gelijke cijfers gooit (bijvoorbeeld tweemaal een 5),
dan telt deze worp dubbel. In dit geval mag de speler 4 schijven over 5 punten verplaatsen.
Uiteraard mag de speler dan ook vier keer met dezelfde schijf bewegen, als dit mogelijk is.
Indien de punt waarop de schijf terecht zou komen bezet is door slechts één schijf van de tegenstander,
mag de verplaatsing wel uitgevoerd worden. De schijf van de tegenstander wordt dan geslagen,
en gelegd op de balk in het midden van het spelbord. Indien schijven van een speler geslagen zijn,
zijn andere verplaatsingen niet toegestaan voordat deze schijven weer terug in het spel zijn gebracht.
Het terugbrengen van schijven gebeurt door de schijf in het kwadrant rechtsboven terug te zetten
volgens de gegooide worp met de dobbelsteen. Een worp van 1 betekent dat de schijf teruggezet mag
worden op punt 24, een worp van twee op punt 23, etc. Ook hier geldt dat als deze punt bezet is door
twee of meer schijven van de tegenstander, de eigen schijf niet in het spel gebracht mag worden via deze punt.
Als een speler slechts één van zijn twee gegooide cijfers kan uitvoeren, maar hij kan kiezen welke,
dan moet hij verplicht het hoogste cijfer uitvoeren. Een speler moet passen, wanneer hij geen legale
verplaatsing kan maken.
|
|
|
|
|
Schijven verwijderen
|
|
|
Een speler mag zijn eigen schijven verwijderen van het speelbord als al zijn schijven
in het kwadrant rechtsonder zijn. Volgens de gegooide dobbelsten worden de schijven dan
weer verwijderd: een worp van 1 en 4 betekent dat er een schijf van punt 1 en een
schijf van punt 4 verwijderd mogen worden. Als de worp een punt betreft waarop geen schijf ligt,
moet er een normale verplaatsing gebeuren. Als de gegooide worp echter hoger is dan het hoogste
nummer van een punt waarop nog schijven aanwezig zijn, mag de speler een schijf van een
willekeurige punt verwijderen. De winnaar is de speler die het eerste al zijn schijven van het
spelbord heeft verwijderd.
|
|
|
|
|
Puntentelling
|
|
|
Backgammon wordt vaak gespeeld om punten, bijvoorbeeld als er voor geld wordt gespeeld.
Er wordt dan verschil gemaakt hoeveel punten je krijgt bij winst.
- Als je een backgammon hebt gehaald krijg je 3 punten. Dit betekent dat je
tegenstander nog schijven op de balk heeft liggen. Er is ook sprake van een backgammon,
wanneer je tegenstander je thuisvak niet heeft kunnen verlaten.
- Als je een gammon haalt krijg je 2 punten. Dit betekent dat alle schijven
van je tegenstander nog op het spelbord liggen.
-
Je krijgt 1 punt als je tegenstander ook al bezig was met het verwijderen van
zijn stukken van het spelbord.
|
|
|
|
|
Verdubbelen
|
|
|
Een speler die met redelijke kans verwacht te winnen kan het aantal punten waarvoor gespeeld wordt
aanbieden om te verdubbelen. Als een tegenstander dit accepteerd dan telt het spel voor het
dubbele aantal punten. Hierbij wordt een speciale dobbelsteen geplaatst bij de tegenstander met
de verdubbeling waarmee wordt gespeeld omhoog. Indien de tegenstander het verdubbelen weigert,
dan krijgt de speler die het verdubbelen heeft het aantal punten alsof hij normaal had gewonnen
(dus met het aantal punten wat de verdubbelingsdobbelsteen aangeeft).
De speler waar de verdubbelingsdobbelsteen ligt kan opnieuw verdubbelen. Zo kan één spel veel meer
punten waard worden. De verdubbelingsdobbelsteen wordt weer bij de andere speler gelegd als het
verdubbelen wordt geaccepteerd, en als het wordt geweigerd verliest de speler die weigert het aantal
punten wat de verdubbelingsdobbelsteen aangeeft. Meerdere keren kan dit herhaald worden. Er wordt
bijna nooit meer dan vier keer verdubbeld in een spel, maar er is geen limiet aan. Ook is de
hoogste waarde op de verdubbelingsdobbelsteen 64, toch kan er daarna nog steeds worden verdubbeld.
Soms wanneer er een verdubbeling wordt aangeboden is het toegestaan meteen nog een keer te
verdubbelen, terwijl de verdubbelingsdobbelsteen bij de speler blijft die de tweede keer verdubbeld.
|
|
|
|
|
Strategie
|
|
|
Omdat schijven niet verplaatst mogen worden naar een punt waarop twee of meer schijven van een
tegenstander staan, is het vaak verstandig om meerdere rijen met twee of meer eigen schijven
achter elkaar te hebben. Hierdoor wordt het de tegenstander vaak onmogelijk gemaakt om deze blokkade
te omzeilen, waardoor worpen verloren gaan.
Het omgaan met de verdubbelingsdobbelsteen vergt ook veel strategie. Als je te weinig voorstaat moet
je niet verdubbelen, omdat je tegenstander dan nog te makkelijk kan winnen. Als je heel ver voorstaat
is het ook niet slim om te verdubbelen, omdat je misschien nog met een gammon kan winnen,
en dan haal je het dubbele aantal punten als wanneer je tegenstander weigert te dubbelen.
|
|
|
|
|
|
